مقدمه کتاب صوفیان- بخش دوم

زبان سرّی در پیشرفته ترین شکل خود از حروف بیصدا با ریشه سامی استفاده می کند تا معانی را پنهان یا آشکار کند؛ و به نظر می رسد پژوهشگران غربی حتی از این نکته بی خبرند که هزار و یک شب محتوای صوفیانه دارد و عنوان عربی آن الف لیله و لیله عبارتی است رمزی که هدف و محتوای اصلی کتاب را در خود دارد :»مادر تمام اسناد». آنچه در نگاه اول راز آلودگی شرقی به نظر می رسد روش تفکری باستانی است که غرب با آن آشنا است. بیشتر کودکان انگلیسی و فرانسوی درس تاریخ را با تصویری از اجداد دروئید خود آغاز می کنند که آنها را در حال چیدن داروش از درخت بلوط مقدس نشان میدهد (یک گیاه  نیمه انگلی از تیره صندلیان است، برگ دارد و می‌تواند قسمتی از مواد غذایی خود را تولید کند. بذر آن توسط پرندگانی از قبیل دارکوب در تنه درختان قرار می‌گیرد, جوانه می‌زند و رشد می‌کند. این گیاه ریشه خود را درون شاخه‌های سایر درختان فرو کرده، شیره خام گیاه را گرفته و سپس شیره خام را به شیره پرورده تبدیل کرده و استفاده می‌کند). اگرچه سزار دروئیدها را نگهبان اسرار و زبان رمزی دانسته, چیدن داروش چنان رسم عادی و رایجی به  نظر می رسد و افزودن آن به تزئینات کریسمس چنان رواج دارد که معدود افرادی درنگ می کنند تا به معنای آن بیندیشند. توضیح رایج مبنی بر اینکه دروئیدها به اخته کردن درخت بلوط می پرداختند بی معنا است.

Untitled

سایر درختان و گیاهان مقدس ویژگی ها و فوایدی دارند. چوب توسکا ضد آب است و از برگهایش رنگ قرمز سلطنتی استخراج می شود, درخت توس میزبان قارچ توهم زا است, بلوط و زبان گنجشک به کار جذب صاعقه برای ایجاد آتش مقدس می آیند, مهرگیاه ضد تشنج است. گل انگشتانه دیجیتالیس تولید میکند که ضربان قلب را افزایش می دهد, خشخاش مخدر است, پیچک سمی برگهای سمی دارد و از شهد گلهایش آخرین عسل فصل تولید می شود. اما حبه های توت داروش که در افکار عامه به عنوان «درمانگر تمام دردها» شناخته می شود, هیچ گونه خواص درمانی ندارد, هرچند که کبوتران جنگلی و سایر پرندگان غیر مهاجر در زمستان از آن تغذیه می کنند. برگهای آن نیز به همین اندازه بی خاصیت هستند و چوب آن هرچند سخت است, مصارف بسیار محدودی دارد. پس به چه دلیل داروش به عنوان مقدس ترین و درمان کننده تمام دردها انتخاب شد؟

083-161122-0017.jpg

تنها پاسخ می تواند در این باشد که دروئیدها آن را به عنان سمبل و نشان طرز تفکر خاص خود برگزیده بودند. با درختی سر و کار داریم که که در واقع خود یک درخت نیست بلکه به درختی دیگر همچون بلوط, سیب, چنار, راش, خار, یا حتی کاج می چسبد, سبز می شود, زمانی که باقی جنگل به خواب رفته از بلندترین شاخه ها تغذیه میکند, و میوه آن درمانگر تمام اختلالات روحی دانسته می شود. شاخه های بریده شده آن به تاق در بسته می شود و بوسه های ناگهانی و غیر منتظره را تشویق میکند (درفرهنگ عامه  فرهنگ عامه مرسوم است که در زمان کریسمس یکدیگر را در زیر تکه‌ای از این گیاه ببوسند). این نمادگرایی کاملاً دقیق است اگر آن را معادل طرز فکر دروئیدها و صوفیان بدانیم. این طرز فکر همچون یک درخت کاشته نمی شود, برخلاف ادیان که کاشته می شوند, بلکه خود را به درختی که از قبل کاشته شده و وجود دارد می بندد. هرچند خود درخت به خواب رفته داروش سبز می ماند, درست همان طور که دین با شکل گرایی و ظاهر گرایی می میرد. نیروی محرکه اصلی رشد آن عشق است, نه شهوت حیوانی یا عطوفتی که از همزیستی و همنشینی حاصل می شود, بلکه درک ناگهانی عشقی چنان کمیاب و والا که باعث می شود در قلب حس بال داشتن جوانه زند. جالب این است که امروز به عقیده محققین انجیل, بوته سوزانی که خدا از دل شعله های آن بر موسی ظاهر شد, اقاقیا بود که برگهای سرخ لوکانتوس به آن چسبیده بود, معادل شرقی داروش.

بریجت, الهه  ایرلندی همچون بانوی مورد ستایش ابن العربی سه گانه بود. سه گانه نه به معنای همزمان دخترک خردسال, دوشیزه جوان و پیرزن عجوزه بودن, اما به معنای ریاست داشتن بر سه اقلیم معنوی شعر, درمانگری و صنایع دستی. لازم نیست برایمان این سوال پیش آید که آیا این مفهوم زاده ایرلند بوده یا همراه با اسلیمی های پیچ در پیچ تصویرگری های هنری ایرلند قرون وسطی, یا فرمهای پارسی و عربی اشعار ایرلندی قرن نوزدهم, از شرق آمده است. یکی از صلیب های معروف ایرلندی متعلق به قرن نوزدهم بر خود نوشته بسم الله الرحمن الرحیم را دارد, شاهدی بر اینکه تصوف با هر دو دین سازگار است.

شاید این موضوع نیز مهم باشد که با شکوه ترین جلوه های هنر و معماری اسلامی صوفیانه است, و درمانگری, به ویژه درمان اختلالات روانشناسی به شکلی روزمره به دست صوفیان و به عنوان وظیفه ای طبیعی و عاشقانه, اما نه پیش از دستکم دوازده سال مطالعه انجام می شود. شاعران باستانی ایرلند نیز درمانگر بودند و دوازده سال را به آموختن در مدارس جنگلی شان می پرداختند. طبیب صوفی نباید دستمزدی با ارزش بیش از یک مشت جو دریافت کند, و بر خلاف بیشتر روانپزشکان مدرن نباید اراده خود را بر بیمار تحمیل کند. بلکه باید با قرار دادن بیمار در حالت خلسه ای عمیق به او کمک کند تا بیماری خود را تشخیص داده و درمان خود را تجویز کند. سپس طبیب اندرزهایی برای پیشگیری از ظهور مجدد علائم بیماری می دهد. درخواست درمان مستقیماً از جانب خود بیمار صادر می شود و نه از طرف خانواده یا خیرخواهانش.

ادامه دارد

Advertisements

Posted on اکتبر 7, 2018, in Uncategorized, واژگان and tagged , , , . Bookmark the permalink. بیان دیدگاه.

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن /  تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: